Chinees klokje luidt lente in

Forsythia of Chinees klokje is in bloei een vrolijke struik. De overdaad aan gele bloemetjes geeft een echt lentegevoel aan je tuin. Maar, de plant is zo vaak gebruikt en veelal op een foute wijze, dat er een soort oververzadiging is ontstaan. En dat is jammer.

In vroegere dagen kon je vaak bij een huis met voortuin of bij een boerderij, beiderzijds van het pad naar de voordeur, afwisselend rozerood bloeiende struiken en gele wolken “bewonderen”. Het betrof dan Ribes alpinum en Forsythia x intermedia. Hoe de lezer dit wil beoordelen laten we voor zijn of haar rekening, maar wij vinden het nogal artificieel. Een andere plek waar we het Chinees klokje vaak zien, is op de middenberm van autowegen. Ook niet direct een plek waar we er veel van kunnen genieten, al riskeerden vele bloemliefhebbers vaak lijf en leden om in het voorjaar takken te kunnen knippen, die dan in huis in bloei werden getrokken. Leuk, maar we zien de plant toch liever in de tuin.

Let wel op dat je niet te snel roept: “Kijk, de Forsythia bloeit al”. Vaak, zeker wanneer dit in februari-maart is, gaat het dan om Jasminum nudiflorum, de ook geel bloeiende winterjasmijn. Van veraf is de verwarring begrijpelijk.

Botanisch

In onze tuinen zien we haast uitsluitend de al genoemde F. x intermedia. Vaak betreft het dan de cultivar ‘Spectabilis’, zeker in oudere tuinen. En, met alle respect, dat is niet de mooiste, maar wel de bloeirijkste. ‘Lynwood’ is een goede keuze, ontstaan als mutant van de voorgaande. De bloemen zijn groter en rijk geel van kleur. ‘Minigold’ is beter voor de kleinere tuin, terwijl ‘Vitellina’ meer opgaand en dus wat stijver is. ‘Karl Sax’ is snel groeiend en bloeirijk met diep kanariegele bloemen. In de herfst worden de bladeren purper en, als je geluk hebt, verschijnen er tegelijkertijd nog enkele bloemen. Dit zijn maar voorbeelden. De keuze van cultivars van F. x intermedia is groot en wordt elk jaar nog groter.

Maar probeer ook eens een andere soort! We denken dan bijvoorbeeld aan F. ovata. Deze Koreaanse plant is vroeg bloeiend, al begin maart, met ambergele bloemen. De bloeirijkdom is wel wat minder, maar net daardoor oogt deze soort zeer natuurlijk en past ze goed in de moderne trend van een natuurlijkere tuin. Goed te combineren met de vroege, licht purperroze Rhododendron x praecox. De vorm ‘Tetragold’ is een tetraploïde, waardoor de bloemen nog groter zijn en de bloei nog net iets vroeger.

Als je de ruimte hebt, kan je ook opteren voor F. suspensa ‘Nymans’. Deze grote struik wordt wel drie meter hoog en kan, tegen een muur geleid, nog veel hoger worden. De twijgen zijn brons purper. De bloemen zijn groot, zowat het dubbele van ‘Spectabilis’, en hebben een primula-gele kleur. De bloeitijd is in de eerste helft van april te situeren, dus later dan F. ovata.

De laatst bloeinde soort, gewoonlijk toch, komt uit China en is F. viridissima. Het is een vrij forse, opgaande struik. De naam verwijst naar de groene kelk en de groene kleur van de twijgen, waardoor de bloem een geelgroen uitzicht heeft. ‘Bronxensis’ is een compacte dwergvorm.

Snoei is belangrijk

Forsythia bloeien op overjaars hout. Dat betekent dat je ze na de bloei direct moet snoeien, zodat de nieuwe twijgen zich tijdens het jaar kunnen ontwikkelen en de bloei het volgende voorjaar de tuin opsiert. Neem bij de snoei ook zieke takken met kankerknobbels weg. Laat steeds een stompje staan, zodat zich hieruit nieuwe twijgen kunnen vormen. Oordeelkundig snoeien zorgt voor een goed gevormde struik met veel bloemen.

uit : Fence – apr 2015