Asters eren aartsengel Michaël

Het geslacht Aster telt een paar duizend soorten, afhankelijk van de interpretatie. En die is de jongste jaren nogal ter discussie gesteld. Wij gaan die hier niet voeren, dat is eerder iets voor specialisten. Maar asters zijn ook prima tuinplanten. Daarnaast worden ze nog vergezeld  door heel wat verhalen en mythen.

Feiten

Asters komen voornamelijk uit Noord Amerika. Maar één soort, A. amellus, is verantwoordelijk voor de naam van het ganse geslacht, en laat dit nu net een plant zijn die voorkomt in Eropa en Azië (niet de enige soort trouwens uit onze streken). Er gaan dan ook meer en meer stemmen op om de Euraziatische asters te scheiden van hun Noord Amerikaanse verwanten.

Het zijn vaste planten met stervormige bloemen gegroepeerd in vaak grote bloeiwijzen. Ze brengen kleur in de herfsttuin, net op het ogenblik dat vele planten in rust gaan. De hoogte van de asters is afhankelijk van soort en vorm en varieert van een twintigtal cm tot wel 2 meter en meer. Daarom zijn er geschikte asters te vinden voor allerlei tuintoepassingen, van rotstuin tot border tot prairietuin. En het zijn vlinderplanten!

Asters zijn geschikt voor elke redelijke grond die niet uitdroogt. De hogere variëteiten kan je best steunen. Deel ze om de twee of drie jaar om de planten te verjongen en de kwaliteit van de bloei te behouden. Het grootste probleem is meeldauw maar gelukkig zijn er redelijk resistente variëteiten in de handel. Vraag ernaar in tuincentrum of kwekerij.

Michaelmas Daisy

Eén van de volksnamen waaronder Aster gekend zijn, is Michaelmas Daisy. Dat verwijst naar de aartsengel Michaël die zijn feestdag heeft op 29 september. En dat is nu net de periode waarin de asters in ons klimaat bloeien. Als we de Latijnse naam Aster vertalen- een naam die ook in het Grieks werd gebruikt – dan betekent die “ster”. En hieraan koppelt men dan de bewering dat deze bloemen heilig zijn voor de goden. Hierom was het de gewoonte om kransen van asters op de altaren te leggen.

Misschien wel de mooiste mythe verwijst naar de Ijzertijd. Toen de mens leerde om wapens te smeden werd de god Jupiter kwaad om alle ellende die hierdoor werd veroorzaakt. Hij besloot om de mens te vernietigen door een geweldige overstroming. Om al deze verwoestingen werd de godin Astraea zo bedroefd dat ze vroeg om veranderd te mogen worden in een ster. Ondertussen konden twee trouwe sterfelijken vluchten naar de top van de berg Parnassus en werden ze gespaard door Jupiter (Wel sterk gelijkend op het verhaal over Noah, nietwaar?). Na het terugtrekken van het water bleef er voor de twee overlevenden slechts modder over. Astraea weende hierover en haar tranen vielen als sterrenstof. Waar ze de aarde raakten, verschenen de stervormige bloemen van de asters.

Gebruiken

Er zijn heel wat volksgebruiken rond deze planten. Zo werd een infuus van asters gebruikt tegen hoofdpijn. Of ook wel om het hoofd mee te bevochtigen. De hele plant werd gebruikt in stoombaden. Baden in een heet bad van A. sericeus (bloemen, bladeren en stengels) zou helpen bij arthritis. Aster lanceolatus was dan weer goed tegen neusbloedingen. De planten werden geplet en op hete kolen gelegd. De ontstane rook moest worden ingeademd en dat zou de bloeding stoppen. Jonge bladeren van bepaalde soorten werden als groente gegeten door Amerikaanse indianen. De wortels werden verbrand en de geur ervan trok wild aan.

 

uit : Fence – sept 2013