Acer – Esdoorn

De esdoornfamilie of Aceraceae bevat ongeveer 150 soorten die op 2 na alle echte esdoorns zijn van het geslacht Acer.

Acer rubrum

Het recentere APG II plantenclassificatie-systeem (2003) plaats de Acer bij de zeepboom-familie (Sapindaceae) waartoe ook de paardenkastanje behoort. Dit is enkel belangrijk om aan te tonen dat namen van planten en hun plaats in de plantenwereld kunnen veranderen.

Typisch zijn de tegenovergestelde bladeren en twijgen, van op afstand duidelijk waar te nemen. Wat nog meer opvalt is de vorm van het blad, merendeels een ingesneden handlobbig blad. Ook de grote variatie aan groeivormen en de vele kleurnuances van blad en bast zijn opvallend.

De gewone esdoorn (Acer pseudoplatanus) komt van nature voor in Centraal- en Zuid- Europa. Bij ons is hij al lang ingeburgerd en kan tot 40 meter hoog en 500 jaar oud worden. Wie kent niet de gevleugelde noot-vruchtjes met dubbele vleugels die als kleine helikoptertjes in het najaar van de bomen vallen ?

De Acer saccharum (= suiker) is een befaamde boom die symbool staat voor Canada (blad afgebeeld op de Canadese vlag). Hier gebruikt men ook de naam AHORN en spreekt men van Sugar maple of Sugar Ahorn. Uit de bast onttrekt men op industriële schaal de zeer lekkere suikerstroop.

De rode esdoorn (Acer rubrum) komt algemeen voor in moerassige bossen van Newfoundland en Texas. In de herfst lopen de kleuren van de bomen in het bos uit van goud via oranje en rood tot koninklijk donkerpaars. De bloemen kunnen al opengaan in februari en de bloei duurt enkele weken. Zij staan dicht opeen op een korte steel en zijn rood gekleurd (rubrum). In de plantentuin zijn een aantal bomen aangeplant dicht bij de grote baan van Rijkevorsel naar Merksplas. Zij dienen om mensen te lokken om te tuin te bezoeken.

Hier mogen we ook niet vergeten de Acer palmatum of Japanse esdoorn te vermelden. Een langzaam groeiende grote struik tot een kleine meerstammige boom die een hoogte van 10 m kan bereiken. Het blad is handlobbig met vijf tot zeven (soms negen) lobben. Ze zijn lang toegespitst en kleuren zeer fel naar bruinrood en oranjerood … een lust voor het oog. Het is een zeer vormenrijke soort en bevat meer dan 1000 cultivars. Ze worden vaak als solitair aangeplant in privétuinen en openbare parken. In de handel zijn een overmaat aan speciale Japanse esdoorns te verkrijgen klinkende namen als: Fireglow, Osakazuki, Red Autumn Lace, Inaba Shidare, …

Acer Palmatum “Sherwood Flame”

t’ Is herfst, t’ is herfst
De hemel zit vol kraaien
t’ Is herfst, t’ is herfst
Want de zon is bijna uit
En onze konijnekotelaar verliest zijn haar


Urbanus